وقتی چسب در معرض دمای بالا قرار می‌گیرد، حرارت می‌تواند روی استحکام و دوام اتصال تاثیر بگذارد. به همین دلیل، برای چسباندن قطعاتی که در محیط‌های گرم یا نزدیک منابع حرارتی قرار دارند، باید چسبی متناسب با شرایط دمایی مورد استفاده انتخاب شود. چسب های ضد حرارت و نسوز در انواع مختلفی تولید می‌شوند و از نظر میزان مقاومت چسب های ضد حرارت و نسوز تحمل دما و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند. در این مقاله با انواع این چسب‌ها، کاربرد هرکدام و نکات مهم برای انتخاب گزینه مناسب آشنا می‌شویم.تضمینِ ایمنیِ سازه‌های حرارتی با چسب سیلیکون مشکی ۱۵۰۰ درجه سلسیل؛ انتخابی بی‌رقیب برای محیط‌های با دمای بالا
چسب نسوز یکی از انواع چسب‌های صنعتی پیشرفته است که برای استفاده در شرایط با دمای بسیار بالا به کار می‌رود. این محصول با فرمولاسیونی بر پایه موادی مانند موارد زیر تولید می‌شود:
این ترکیبات باعث می‌شوند چسب نسوز بتواند در دماهای بالاتر از ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد و در برابر شوک حرارتی، انبساط و شعله مستقیم، پایداری ساختاری خود را حفظ کند.
چسب‌های ضد حرارت و نسوز در طیف گسترده‌ای از صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
اتصال کوتاه یکی از عوامل ایجاد آتش‌سوزی در تجهیزات الکترونیکی است؛ به همین دلیل، استفاده از چسب‌های نسوز می‌تواند با ایجاد اتصالی مقاوم در برابر حرارت، از گسترش آتش جلوگیری کند. علاوه بر این، از این چسب‌ها برای چسباندن و محصور کردن قطعاتی مانند بردهای مدار و هیت‌سینک‌ها در برابر عوامل حرارتی استفاده می‌شود.
عدم انتشار دود و مقاومت در برابر شوک حرارتی باعث شده است چسب‌های نسوز مانند یک عامل محافظتی عمل کنند و برای استفاده در صنعت هواپیماسازی مناسب باشند. برخلاف چسب‌های معمولی که هنگام آتش‌سوزی با تولید دود غلیظ و سیاه، گستره دید خلبان را مختل می‌کنند، چسب‌های نسوز چنین مشکلی ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل، استفاده از این چسب‌ها در صنایع هواپیماسازی اهمیت زیادی دارد.
بسیاری از مصالح ساختمانی که در فضاهای عمومی استفاده می‌شوند باید در برابر حریق مقاوم باشند. به همین دلیل، چسب های ضد حرارت و نسوز برای اتصال این مصالح در ساخت‌وساز مورد استفاده قرار می‌گیرند و می‌توانند خطر آتش‌سوزی را کاهش داده و ایمنی را افزایش دهند.
استفاده از چسب‌های نسوز در فضای داخلی اتوبوس‌ها، واگن‌های قطار و ترامواها نیز رایج است. این چسب‌ها برای تثبیت پانل‌های کامپوزیتی، پوشش‌های کف و سایر قطعات داخلی به کار می‌روند و در کنار جلوگیری از پیشروی آتش، به به حفظ زیبایی ظاهری اتصالات کمک می‌کنند.
چسب‌های نسوز در انواع مختلفی تولید می‌شوند و هرکدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. در این بخش، انواع متداول این چسب‌ها را بررسی می‌کنیم.
چسب نسوز سیلیکونی نوعی چسب بر پایه سیلیکون است که معمولا به شکل خمیر یا قطره‌ای عرضه می‌شود. این چسب می‌تواند دماهایی تا ۳۱۵ درجه سانتی‌گراد را تحمل کند و پس از خشک شدن نیز خاصیت الاستیکی خود را حفظ کند. به همین دلیل، برای استفاده در شرایطی که قطعه در معرض لرزش یا تغییرات دمایی قرار دارد، کاربرد خواهد داشت. به‌طور کلی، این چسب در موارد زیر استفاده می‌شود:
چسب نسوز گرافیتی نوعی چسب تخصصی برای شرایط سنگین صنعتی و دماهای بسیار بالا است. این چسب با استفاده از گرافیت می‌تواند دماهایی تا حدود ۲۰۰۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل کند و در برابر فشارهای مکانیکی، شوک حرارتی و خوردگی ناشی از اسیدها و بازها مقاومت دارد. این نوع چسب های ضد حرارت و نسوز در شرایط زیر استفاده می‌شوند:
چسب اپوکسی نسوز از ترکیب رزین اپوکسی و پرکننده‌های مقاوم به حرارت ساخته می‌شود و پس از پخت، ساختاری سخت و مقاوم ایجاد میکند. این چسب معمولا می‌تواند دماهایی تا حدود ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل کند و در برابر ضربه، فشار، اسیدها و بازها نیز مقاوم است. چسب اپوکسی نسوز در شرایط زیر استفاده می‌شود:
چسب RTV نسوز یک نوع چسب سیلیکونی تک‌جزئی است که بدون نیاز به حرارت و تنها با رطوبت هوا پخت می‌شود. این چسب پس از پخت، خاصیت الاستیکی خود را حفظ میکند. همچنین عایق جریان الکتریکی است و در برابر روغن‌ها، حلال‌ها و مواد شیمیایی مقاومت دارد. موارد استفاده از چسب RTV نسوز شامل موارد زیر است:
چسب نسوز سرامیکی برای شرایط دمایی بسیار بالا تولید شده و تحمل دما تا حدود ۱۷۶۰ درجه سانتی‌گراد را دارد. این چسب به سطوح فلزی، سرامیکی و معدنی نیز چسبندگی بالایی دارد. چسب نسوز سرامیکی به‌عنوان یکی از چسب های ضد حرارت و نسوز در موارد زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:
قبل از خرید چسب نسوز، توجه به چند نکته می‌تواند به انتخاب گزینه مناسب برای کاربرد موردنظر کمک کند:
در آخر، انتخاب چسب نسوز مناسب زمانی ساده‌تر می‌شود که ویژگی‌های آن را با شرایط استفاده مقایسه کنید. چسب‌های سیلیکونی، گرافیتی، اپوکسی، RTV و سرامیکی هرکدام برای شرایط و کاربردهای متفاوتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به همین دلیل، شناخت انواع این چسب‌ها می‌تواند دید روشن‌تری نسبت به استفاده از آن‌ها در اختیار شما قرار دهد.
